1. YAZARLAR

  2. Emre Gezgin

  3. Musul Operasyonu ve Türkiye
Emre Gezgin

Emre Gezgin

Emre Gezgin
Yazarın Tüm Yazıları >

Musul Operasyonu ve Türkiye

A+A-

Musul Operasyonu ve Türkiye

Musul, Osmanlı döneminden 1. Dünya savaşına kadar Türk egemenliğinde kalmış; günümüzde Irak topraklarında bulunan bir çöl kentidir. Herhangi bir yeryüzü kaynağı bulunmayan kent, ciddi bir petrol rezervine sahip olmanın yanı sıra, bölgenin en büyük rafinerisine de sahiptir. 1.Dünya savaşı sonrasında yapılan antlaşmalarla paylaşılmasının ardından, Cumhuriyetten sonra yapılan antlaşmalar sayesinde özerk bir yapıya kavuşmuştur. İngilizler tarafından Irak kurulduktan sonra dahi, Musul ve Kerkük üzerinde Türk devletinin hakları söz konusu olmaya devam etmiştir. Hala da Türkiye Cumhuriyetinin bu iki kent üzerinde, uluslar arası antlaşmalardan doğan hakları söz konusudur. Ancak maalesef batı devletleri, pek çok konuda olduğu gibi bu konuda da ikilik yapmakta ve bizim haklarımızı göz ardı etmektedir. Geçmiş hükümetlerin de basiretsizliğinden dolayı, hemen hiç birimiz bu haklarımızdan haberdar dahi değiliz.

Yapılan antlaşmalara göre, Musul ve Kerkük’te Irak’ın toprak bütünlüğüne zeval verecek herhangi bir güvenlik tehdidi ortaya çıkası halinde, Türk devletinin direkt müdahale hakkı son derece net biçimde ifade edilmiştir. Türkiye, Musul ve Kerkük’ün itilaf devletleri dışında, bağımsız bir Irak devletine bağlı olması şartını tanımış, bunun dışındaki tüm durumlardaki haklarını saklı tutmuştur. Bu şartlar hakkında, mevcut durum gereği Musul operasyonunun geciktiği dahi rahatlıkla söylenebilir.

Ancak, elbette uluslar arası konjonktür; bazı şartları zorlaştırmaktadır. 1974’de Bülent Ecevit’in başbakanı olduğu hükümetin, Kıbrıs’a yaptığı haklı müdahale ile, günümüzde Musul’a yapılacak müdahale hemen hemen aynı zemine dayalıdır. Ancak, şartlar o zaman göre hayli farklıdır, ayrıca batı için Musul ciddi bir ekonomik değer olduğundan Kıbrıs kadar kolay kabullenilebilecek bölge değildir. Kaldı ki, Kıbrıs 40 yılı aşkın süredir bir sorun olarak, hala devam etmektedir.

Musul’a günümüzde yapılması planlanan operasyonun bir diğer önemli sebebi ise, Irak’ın toprak bütünlüğünün bozulması neticesinde bölgede kurulması muhtemel bir Kürt devletinin, Türkiye’nin toprak bütünlüğü üzerinde bir tehdit oluşturması endişesidir.  Bu nedenle, Türkiye devleti, haklı olarak bu ülkedeki IŞİD tehdidini bir an önce bertaraf edip, Irak’ın toprak bütünlüğü bozulmadan sorunu çözmek istemektedir. Değindiğimiz gibi, bu noktada yapacağımız her müdahale meşru olmakla birlikte, diğer ülkelerle ciddi sorunlar yaşamamıza sebep olabileceğinden, gelecek günler hayli sıkıntılı ortamlara gebedir.

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.